17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin ardından, Kocaeli, afetlere karşı hazırlıklarını bilimsel temeller üzerine inşa ederek daha güvenli ve dirençli bir kent olma hedefi doğrultusunda çalışmalarını sürdürmektedir. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, zemin araştırmalarından deprem izleme sistemlerine, dijital veri altyapısından toplum temelli eğitimlere kadar birçok alanda yürüttüğü projelerle kentin afetlere hazırlık kapasitesini güçlendirmeyi amaçlamaktadır.
1999 Marmara Depremi, Kocaeli’nin hafızasında derin izler bırakan bir dönüm noktası olmuştur. Bu büyük felaket, şehirlerin yalnızca binalardan değil; sağlam zemin analizleri, doğru planlama ve afet bilinci ile birlikte ele alınması gerektiğini açıkça ortaya koymuştur. Kocaeli, yaşadığı bu büyük acıdan çıkarılan dersleri bilimsel çalışmalara dönüştürerek, deprem risklerini afet meydana gelmeden önce azaltmayı hedefleyen kapsamlı bir hazırlık modeli uygulamaktadır. Bu bağlamda yürütülen çalışmalar, zemin tanıma, verilerin dijital ortamda yönetimi, deprem hareketlerinin izlenmesi ve vatandaşların bilinçlendirilmesi gibi geniş bir alanı kapsamaktadır.
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, deprem dirençli şehirlerin bilimsel veriler üzerine kurulması gerektiği anlayışıyla, kent genelinde jeolojik, jeoteknik, jeofizik ve mikrobölgeleme çalışmalarını sürdürmektedir. Elde edilen veriler, imar planlarının hazırlanması, kentsel dönüşüm süreçleri, yeni yerleşim alanlarının belirlenmesi ve afet risk analizlerinde yol gösterici olmaktadır. Özellikle Gebze ve Darıca’da yaklaşık 8 bin 700 hektarlık alanda başlatılan mikrobölgeleme çalışmaları, ilçelerin zemin yapısını ayrıntılı olarak incelemekte ve bu çalışmalar tamamlandığında elde edilecek bilimsel veriler, gelecekteki şehir planlamalarına önemli katkılar sağlayacaktır.
Kocaeli’nin farklı noktalarında gerçekleştirilen zemin araştırmalarından elde edilen veriler, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından oluşturulan Kocaeli Zemin Veri Bankasında tek merkezde toplanmaktadır. Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı ile Coğrafi Bilgi Sistemleri Şube Müdürlüğü iş birliğiyle geliştirilen bu sistem sayesinde, 5 bin 965 araştırma çukuru, 10 bin 964 sondajdan elde edilen 169 bin metre sondaj verisi ve 24 bin 108 jeofizik çalışma kaydı dijital ortamda saklanmaktadır. Bu kapsamda, 9 bin 571 sismik, 4 bin 106 MASW, 4 bin 752 mikrotremor, 5 bin 493 Düşey Elektrik Sondajı (DES) ve 186 Elektrik Özdirenç Tomografisi (ERT) ölçümüyle toplam 41 bin 37 zemin verisi bilimsel analizler için kullanılabilmektedir. Oluşturulan dijital altyapı, şehir planlamasından mühendislik çalışmalarına, kentsel dönüşümden afet risk analizlerine kadar birçok alanda karar vericilere güvenilir veri sağlamaktadır.
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, deprem risklerini azaltmaya yönelik çalışmalarında yalnızca geçmiş verileri değil, anlık hareketleri de takip etmektedir. Sismolojik İzleme ve Deprem Eğitim Merkezi (SİDEM) bünyesinde bulunan 41 kuvvetli yer hareketi ivme ölçüm istasyonu, Kocaeli’nin farklı bölgelerindeki zemin hareketlerini 7/24 izlemekte ve bu sistemlerden elde edilen verilerle deprem-zemin davranış analizleri hazırlanmakta, risk değerlendirmeleri yapılmakta ve afet öncesi planlama süreçlerine bilimsel katkı sağlanmaktadır. AFAD ile yürütülen iş birliği kapsamında değerlendirilen veriler, kritik tesislerin korunması ve afet sonrası müdahale çalışmalarının daha hızlı ve etkili yürütülmesine destek olmaktadır.
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, deprem hazırlığının yalnızca teknik çalışmalarla değil, bilinçli bir toplumla mümkün olduğuna dikkat çekerek eğitim faaliyetlerine de büyük önem vermektedir. İzmit Seka Kültür Alanı’nda hizmet veren Sismolojik İzleme ve Deprem Eğitim Merkezi (SİDEM), 14 yıldır vatandaşlara uygulamalı deprem eğitimleri vermekte ve bugüne kadar 129 bin 112 kişiye ulaşmıştır. Merkezde vatandaşlar, deprem simülatörü sayesinde afet anında doğru davranış biçimlerini deneyimleyerek öğrenmektedir. Ayrıca, mahallelerde yürütülen afet gönüllülüğü çalışmaları kapsamında 115 mahallede 2 bin 551 gönüllüye ulaşılmış ve yerel afet hazırlık kapasitesinin güçlendirilmesine katkı sağlanmıştır.
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin afet hazırlığına yönelik çalışmaları uluslararası platformlarda da takdir edilmektedir. SİDEM tarafından yürütülen “Çok Geç Olmadan Hazırlanın: Depremle Yaşamayı Öğrenin Projesi”, 56 ülkeden 153 şehrin katıldığı uluslararası organizasyonda dünya birinciliği ödülü kazanmıştır. Ayrıca, “Kocaeli Mahalle Halkı Afetlere Hazırlık Eğitimi Projesi” Marmara Belediyeler Birliği tarafından “Altın Karınca Ödülü” ile ödüllendirilmiştir.
Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, depremle mücadelenin geçmişten ders alarak geleceğe hazırlanma süreci olduğunu belirterek, “17 Ağustos bize deprem gerçeğini ve hazırlıklı olmanın önemini çok acı şekilde gösterdi. Bugün attığımız her adımda bilimi rehber alıyoruz. Depremi önleyemeyiz ancak oluşturacağı riskleri doğru planlama, sağlam bilimsel veriler ve bilinçli toplum anlayışıyla azaltabiliriz. Kocaeli’de zemin araştırmalarından dijital veri yönetimine, deprem izleme sistemlerinden eğitim çalışmalarına kadar bütüncül bir anlayışla hareket ediyoruz. Hedefimiz, geleceğin Kocaeli’sini daha güvenli, daha dirençli ve daha hazırlıklı bir şehir haline getirmektir.” ifadelerini kullanmıştır.
17 Ağustos 1999’un ardından Kocaeli için en büyük kazanım, yaşanan acıların bilimsel hazırlığa dönüşmesi olmuştur. Bugün yürütülen zemin araştırmaları, dijital veri çalışmaları, deprem izleme sistemleri ve afet eğitimleri, geçmişten alınan derslerin geleceğe aktarılan en önemli adımları arasında yer almaktadır. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, deprem gerçeğini unutmadan, bilim ve teknoloji ışığında daha güvenli ve dirençli bir kent oluşturmak için çalışmalarını sürdürmektedir.
